Waarom stoppen ondernemers en welke weg kiezen ze om te stoppen?Als ondernemers de deuren sluiten
Op LinkedIn zien we vaak trotse ondernemers met een foto van hun inschrijving bij de Kamer van Koophandel. De ambitie spat ervan af: de eerste stap is gezet! Maar die inschrijving is slechts het begin. De echte uitdagingen volgen pas in de maanden, jaren, of zelfs decennia daarna, waarin de onderneming moet groeien en standhouden. Want het ondernemersleven kent talloze kleine en grote obstakels – en soms zijn die zo complex dat ze leiden tot het beëindigen van de onderneming, al dan niet vrijwillig.
Het aantal ondernemers dat stopt, is de afgelopen jaren gestaag toegenomen. In 2022 beëindigden 136.074 bedrijven hun activiteiten, in 2023 waren dat er 147.449, en in de eerste helft van 2024 sloten al 77.726 bedrijven hun deuren. Hoewel deze stijging deels verklaard kan worden door de groei van het aantal ondernemingen in Nederland, signaleert de Kamer van Koophandel dat de verhouding tussen starters en stoppers aan het veranderen is. In 2023 was er voor het eerst sprake van een duidelijke kentering.
Er wordt vaak gedacht dat een bedrijfsbeëindiging binnen het mkb komt door een faillissement, maar dat beeld klopt niet. Van de bijna 150.000 bedrijven die in 2023 stopten, ging het in slechts zo’n 3.500 gevallen om een faillissement. Faillissement is dus slechts een klein onderdeel van het verhaal. Er zijn veel andere redenen waarom ondernemers besluiten – of worden gedwongen – hun activiteiten te staken. Dit kunnen persoonlijke factoren zijn, zoals de gezondheid of motivatie van de ondernemer, maar ook externe omstandigheden die buiten de controle van de ondernemer liggen, zoals marktomstandigheden of economische factoren. In de volgende blogposts wordt ingegaan op deze domeinen.
2 miljoen ondernemers, 2 miljoen plannen, 2 miljoen mogelijkheden
Er kunnen vele redenen zijn om het staken van een onderneming te overwegen. Vanuit de persoonlijke situatie, afwegingen of keuzes van de ondernemer kunnen redenen ontstaan om de onderneming te staken en een andere toekomst te verkiezen. Redenen tot heroverwegen van de toekomst van de onderneming kunnen positieve factoren zijn, zoals emigratie of gewijzigde ambitie, maar ook negatieve factoren, zoals ziekte, schulden of marktveranderingen. Daarnaast kunnen interne factoren een rol spelen, evenals externe factoren. Vaak hangen de factoren die tot een bedrijfsbeeindiging leiden samen. Zo leidt ziekte of scheiding veelal tot verslechterde resultaten. En kunnen gewijzigde marktomstandigheden leiden tot frictie met de ondernemersmotivatie en derhalve ook weer weerslag krijgen in de financiële resultaten.
Voor mkb-ondernemers is de onderneming het extra kind aan de eettafel. Zakelijke zorgen zijn privé-zorgen, zakelijke successen zijn privésuccessen. Dat betekent dat elke keuze een grote impact heeft, niet alleen zakelijk, maar ook privé. Juiste omdat deze verwevenheid van de verschillende factoren zo sterk is, is het verstandig om in alle gevallen allereerst een objectieve analyse te laten maken van de situatie. Dit geeft grip en duidelijkheid over wat er speelt, maar stelt ook de verschillende opties die er zijn scherp. Daarnaast geeft het ook inzicht in de risico’s die verbonden zijn aan de verschillende opties en wat de beste stappen zijn om deze risico’s te verminderen. Want met ongeveer 2 miljoen ondernemers in Nederland, zijn er ook 2 miljoen routes voor een goede en weloverwogen vervolgstap, met of zonder onderneming.
